Saklausir - teknir af lķfi įn dóms og laga

Mannréttindavaktin, Human Rights Watch, fordęmir aftökur į Gaza-ströndinni. Alls hafa Hamas-samtökin tekiš 25 Palestķnumenn af lķfi sķšan žau nįšu yfirrįšum į svęšinu įriš 2007.

Fólk er tekiš af lķfi vegna gruns um hitt og žetta og Hamas žurfa hvorki dómstóla né sönnunargögn. Žeir lįta eins og sį sem vitiš hefur, enda óžarfi aš skemmta hóru djöfulsins meš rökhyggju og sönnunum.

Stjórnmįlasamfélagiš į Ķslandi er samt viš sig. Aldrei eru Hamas-lišar gagnrżndir fyrir hrottaskap gegn sķnu eigin fólki. Viš skulum hugleiša žaš, nęst žegar višskiptabann gegn Ķsrael veršur lagt til.


mbl.is Hamas tók žrjį af lķfi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nei, viš rasisma

…er slagorš ķžróttafólks vķša um heim. Knattspyrnufólk er meš armband sem skartar žessu slagorši. Viš sem stöndum hjį – samsinnum og viljum ekki aš fólki sé sżnd lķtilsviršing ķ ķžróttakappleikjum vegna uppruna eša kynžįttar. Sś lķtilsviršing getur įtt sér ógešfellda mynd, žar sem ķžróttafólk er nišurbrotiš eftir žannig ašfarir, annara leikmanna en žó oftast óstżrilįtra įhorfenda.

Viš viljum segja nei viš rasisma žar sem fólki er sżnd lķtilsviršing almennt, sś hvöt einangrast aušvitaš ekki viš kappleiki.

Žeir sem segjast berjast gegn rasisma hér, og kenna sig viš fjölmenningarhyggju eru žó į einhverskonar annarri bylgjulengd. Sś oršręša sem stunduš er af žvķ fólki er žannig aš allir žeir sem eru žeim ósammįla ķ mįlefnum flóttafólks, hęlisleitenda og utanrķkisstjórnmįlum almennt – verša ósjįlfrįtt rasistar, įn žess jafnvel aš segja neitt nišrandi um ašra kynžętti eša menningarhópa.

Žaš er komin tķmi til aš viš rķsum upp og segjum nei, viš žannig mįlflutningi. Žó fyrr hefši veriš.


Um hugtök og ranga gildisdóma

Ég hef ekkert sérstaklega gaman af žvķ aš fella gildisdóma um fólk, og ef žaš kemur fyrir, žį sé ég yfirleitt aš mér og tek žaš til baka. Ég mun samt gera žaš į žessu bloggi ķ fęrslu sem birtist nęstkomandi föstudag.

Nś er sķša hér ķ okkar net-umhverfi, sandkassinn, sem heldur śti lista yfir fólk sem eru nż-rasistar samkvęmt Gunnari Waage, žeim sem žar skrifar hvaš mest. Žessi listi er geršur til aš žagga nišur ķ fólki ķ daglegri umręšu og hręša žį sem ekki eru į listanum. Ef žś segir eitthvaš sem ritstjóra sķšunnar mislķkar – žį įttu žaš į hęttu aš vera listašur. Slķkt hefur įkvešinn fęlingarmįtt ķ för meš sér. Meš žessu móti veršur umręšan heftari – og fęrri treysta sér ķ hana.

Tilgangurinn helgar mešališ – og hinum öfgafulla ritstjóra lķšur eilķtiš betur ķ eigin skinni. Skošanir sem eru honum ekki aš skapi komast sķšur undir sólarljósiš.

En hver eru žau višmiš sem svona menn hafa ? Eru žau alltaf marktęk ?

Viš getum tekiš sem dęmi veru Ingu Sęlands į listanum. Žeir ofsafengnu menn sem standa aš sķšunni höfšu hana „grunaša“ um rasisma ķ langan tķma. Grunurinn vaknaši eftir aš hśn birtist į mynd meš einum af žeim sem var žegar į listanum.

Leitaš var logandi ljósi af ummęlum, bara einhverjum ummęlum, sem hugsanlega gętu réttlętt aš hśn yrši sett į listann – og viti menn. Žegar Inga tjįši sig um mįlefni hęlisleitenda – žegar hśn bar žeirra kjör saman viš kjör fįtęks fólks į Ķslandi – var tilefniš komiš.

Inga tjįši ekki skošun sķna į fólki af öšrum menningarhópum. Ekkert hatursfullt var aš finna ķ ummęlum hennar og ekki var aš finna fullyršingar frį henni žess efnis aš einstaklingsviljinn gęti ekki risiš ofar menningu viškomandi. Gildisdómurinn um hana var žvķ rangur – hśn var sett į listann vegna žess aš hśn tjįši skošun sem var ritstjóranum ekki aš skapi og hśn birtist į mynd meš manni sem ritstjóranum mislķkar.

Žaš eru žvķ eingöngu gešžóttaįkvaršanir ritstjórans sem rįša för, hann birtir svo fęrslur frį fólki, įn rökstušnings fyrir žvķ sem žar er. Enda hefur hann ekki vitsmunalega getu eša lįgmarks skilning į hugtökum til fręšilegs rökstušnings į mįlefninu. Eins og mun koma fram hér į föstudaginn nęsta – žį skilur mašurinn ekki hugtakiš nż-rasismi. Hann kann ekki einu sinni aš skrifa žaš.

Ég reyndi hér ķ žessu bloggi aš varpa ljósi į įstęšur žess aš ég lenti į žessum lista:

Meira um sandkassagengiš

Žaš varš til žess aš Gunnar Waage, deildi sķšunni sem hann stofnaši um mig į sandkassanum, ķ fimmta skiptiš meš žeim oršum aš ég hataši Palestķnumenn. Žess mį geta aš engin į listanum hefur fengiš fleiri en tvęr deilingar į samfélagsmišlum og er žvķ ljóst aš mįliš er heiftśšugt og einstaklega persónulegt.

Ég hef aldrei lįtiš hatursfull ummęli frį mér fara um Palestķnumenn, og ef einhver ętlar aš halda žvķ fram – žį veršur sį og hinn sami aš finna žau ummęli – vķsa ķ žau og rökstyšja hvers vegna žau eru hatursfull. Žaš hefur engum tekist – allra sķst Gunnari Waage. Hér eru svo žęr fęrslur sem ęršu žann óstöšuga ritstjóra og dęmi hver fyrir sig:

Ķsland – Noregur

Baader – Meinhof ?


Ónotaleg tilfinning

Nś vęlir Gunnar Waage yfir žvķ aš allir séu vondir viš hann og bendir į aš ķ ritstjórn sandkassans séu nś komnir tveir menn, auk hans, og žvķ hafi gildi atkvęšis hans ašeins 1/3 ķ lżšręšislegum įkvöršunum. Žessari įskorun hans hafa ašilar honum óvilhallir tekiš og birt grķnmynd af honum įsamt tveimur öšrum mönnum sem žeir óska eftir upplżsingum um.

Plaggatiš er sett upp ķ stķl villta vestursins og eru žessir žrķr ašilar, GW, Gunnar Hjartarson og einn enn eftirlżstir. Žetta er augljóslega grķn – og sett svona upp vegna žess aš engin žeirra, nema GW, hefur žoraš aš gefa neitt upp um sig į netinu. Žeir vilja stunda netnķš įn įbyrgšar – žeir um žaš.

Nżjasta višbót sandkassans ber sig hins vegar einstaklega illa yfir žessu grķni og segir aš „ónotaleg tilfinning lęšist aš [sér] žegar rasistar og netnķšingar sameinist [um] aš leita uppi upplżsingar um [hann].“ Gunnari Hjartarsyni lķšur illa į grķn-listanum sem geršur er um netnķšinga en skeytir engu um žį 38 sem žurfa aš žola aš birtar séu af žeim myndir, meš ógešfelldum gildisdómi, į sķšu sem hann er nś 1/3 įbyrgur fyrir. GW sagši žaš.

Gunnar Hjartarson žarf aš herša sig upp, ętli hann sér aš vera ķ slagtogi meš GW, og žaš žżšir ekki aš fara aš grįta śt af smį grķni.

Mikil umręša hefur skapast um žetta mįl mešal vina G. Hjartarsonar og er žaš helst vegna žess aš į plaggatinu er nķšingur skrifaš meš ypsilon -ż. Vį žvķlķk synd ! En žessar stafsetningalöggur ęttu kannski aš hugleiša aš oršiš rasisti er ekki ķslenskt. Viš erum meš ķslenskt orš sem er kynžįttahyggja.

Oršiš nż-rasisti er heldur ekki skrifaš meš stórum staf įn bandstriks. Réttara vęri aš tala um menningarhópshyggju ķ žvķ samhengi. Fjölmenningar stafsetningalöggurnar eru žį ekkert svo sérstakir ķ stafsetningu eftir allt.

Žaš vakti athygli mķna aš sjį Bjarna Jónsson, fyrrverandi formann Sišmenntar, taka žįtt ķ umręšunni meš mikilli vandlętingu. Bjarni er yfir sig hneykslašur į žessu grķn-plaggati og leggur til aš žetta verši tilkynnt til lögreglunnar.  Veit Bjarni ekki aš žeir menn sem voru į grķn-plaggatinu, halda śti lista, žar sem fólk er nafngreint, birt af žvķ illa fengin mynd, meš hinum ógešfellda gildisdómi „nż-rasisti“ ?

Listinn yfir ķslenska nż-rasista, er nefnilega ekkert grķn – į bak viš hann er djśpstętt hatur, sem kemur frį Gunnarsgenginu, Waage og Hjartarsyni. Žvķ skżtur žaš skökku viš aš sjį efst į facebook vegg Hjartarsonar: „Meiri įst – minna hatur“. Heldur G. Hjartarson ekki aš žaš hafi jafnvel „lęšst ónotaleg tilfinning aš fólki žegar žaš komst aš žvķ aš žaš vęri į lista – sem brjįlęšingur śt ķ bę héldi śti ? Er žaš ekki svo aš ef Hjartarson pissar į teppiš heima hjį sér, meš žvķ aš leggja lag sitt viš öfgamenn sem GW, aš žį žurfi hann ekkert aš verša hissa žótt žaš komi smį hlandlykt.

Vertu velkominn ķ sandkassann, Gunnar Hjartarson, žś bašst vķst um žetta.


Morrisey og öfgafulla kanķnan

Morrisey, sį frįbęri tónlistarmašur, segir ķ tilefni afmęlis sķns sem hann hélt upp į ķ Manchester, žegar Salman Abedi varš 22 aš bana og sęrši 59 ķ sjįlfsvķgsįrįs ķ Manchester Arena tónleikahöllinni į mįnudag:

Theresa May segir aš svona įrįs “muni ekki brjóta okkur“, en hennar eigiš lķf er ķ skotheldri blöšru, og hśn žarf augljóslega ekki aš bera kennsl į lįtiš ungt fólk ķ Manchester lķkhśsinu. Enn fremur, „mun ekki brjóta okkur“ žżšir aš harmleikurinn muni ekki brjóta hana, eša hennar stefnu ķ innflytjendamįlum. Ungt fólk ķ Manchester er nś žegar brotiš – žökk sé hinni sömu Theresu. Sadiq Khan (borgarstjóri London) segir aš „London sé sameinuš meš Manchester“, en hann fordęmir ekki Ķslamska rķkiš – sem hefur lżst sig įbyrga fyrir sprengjunni. Drottningin fęr furšulegt lof fyrir hennar „sterku orš“ gegn įrįsinni, samt aflżsir hśn ekki garšveislunni viš Buckingham höll – vegna žess aš engin gagnrżni er leyfš ķ Bretlandi frjįlsrar fjölmišlunar.

Žetta er hörš įdeila frį Morrisey į breska valdarkerfiš og žeirri mešvirkni sem einkennir oft samfélagiš į slķkum stundum. Hann heldur įfram og gefum honum oršiš:

Borgarstjórinn ķ Manchester, Andy Burnham, segir aš įrįsin sé verk žeirra „öfgafullu“. Öfgafullu hvaš ? Öfgafullu kanķnu ?

Ķ Bretlandi nśtķmans viršast allir skķthręddir viš aš segja žaš opinberlega sem viš segjum öll prķvat. Stjórnmįlamenn segja okkur aš vera óhrędd, en žeir eru aldrei fórnarlömb slķkra öfga. En aušvelt er aš vera óhręddur žegar žś ert varinn fyrir öllum įrįsum. Venjulegt fólk hefur enga slķka vernd.

Viš hér uršum einnig vör viš žessa skķthręšslu - žegar Eirķkur Bergmann, stjórnmįlaskżrandi, sagši ķ tilefni įrįsarinnar:

Hér hefur oršiš hryllilegur atburšur. Žaš er ekki hęgt lķta fram hjį žvķ. En į sama tķma mį ekki veita žessu glępaverki žaš mikla athygli aš žaš lami samfélagiš, žvķ žaš er jś tilgangurinn meš verknašinum. Og žar meš vęrum viš komin ķ liš meš hryšjuverkamönnunum.

Žessi framsetning er meš hreint ólķkindum, žessi ummęli eru į pari viš ummęli Andy Burnham. Samkvęmt žessari framsetningu getum lįtiš rįšamenn og stjórnmįlaskżrendur um aš tala um žessa öfgafullu (kanķnu), en žess fyrir utan eigum viš bara aš halda kjafti. Er žaš yfirleitt bošlegt ?


Costco, samkeppni og ESB

Meš tilkomu Costco mun sennilega skapast hér ešlilegt samkeppnisumhverfi ķ fyrsta sinn, lķklega ķ okkar sögu. Žetta er eitthvaš sem viš eigum ekki aš venjast en veršur vonandi upphaf nżrri og betri tķma. Žegar rķkisstjórn Sjįlfstęšisflokks og Framsóknarflokks lagaši umhverfi tolla og vörugjalda, hér į kjörtķmabilinu 2013 - 2016, töldu margir aš žęr breytingar myndu ekki skila sér til neytenda eins og raunin hefur stundum oršiš. Viš sjįum hins vegar aš žęr ašgeršir hafa lašaš aš erlenda ašila sem nś eru tilbśnir ķ samkeppni viš žį sem fyrir eru. Žetta eru jįkvęš skref.

Viš skulum žvķ fagna žvķ aš stjórnvöld hafi haft gęfu til aš foršast óheilbrigt tollabandalag sem ESB er, žar sem žaš vęri utanaškomandi vald sem tęki įkvaršanir sem žessar fyrir okkur og gerši okkur aš įhorfendum aš eigin hagsmunagęslu. Žaš hlżtur aš vera farsęlla aš stżra žeim mįlum sjįlf, ž.e. fyrirkomulagi tolla og vörugjalda og viš hvaša žjóšrķki geršir eru višskiptasamningar ķ staš žess aš vera bundin viš aš semja ašeins viš žau rķki sem ķ bandalaginu eru. Žaš vęri amk ekkert "frjįlslyndi" fólgiš ķ žvķ.


mbl.is Svona er veršlagiš ķ Costco
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Upplausn ķ stjórnmįlaumhverfinu

Nś er yfirvofandi upplausnarįstand ķ ķslenskum stjórnmįlum. Ljóst er aš sś rķkisstjórn sem var mynduš nś ķ byrjun įrs stendur į braušfótum og er ekki į vetur setjandi. Sį sem žetta skrifar óttast aš of langt sé į milli žeirra flokka sem standa aš henni žegar kemur aš lausnamišušum ašgeršum. Fręndurnir Bjarni og Benedikt tala ķ kross, og žaš į einnig viš um Utanrķkisrįšherra og formann utanrķkismįlanefndar.

Grundvallarįgreiningur viršist rķkja ķ fjįrmįlastefnu, milli Sjįlfstęšisflokks og Višreisnar, įsamt djśpstęšum įgreiningi žessara flokka ķ utanrķkismįlum. Björt framtķš viršist ekki vera til, hangir svona meš eins og skrķtni fręndinn – sem er bara žarna. Óttari hefur tekist illa til aš auglżsa góš verk ķ rįšuneyti sķnu – įsamt žvķ aš sitja af sér storm, móšursjśkrar stjórnarandstöšu.

Žetta er ekki trśveršugt og ekki var brennivķnsfrumvarpiš til aš bęta žann vandręšagang sem einkennir stjórnarrįšiš.

Viš žurfum, į žessum tķmum, sterkan Framsóknarflokk en Sigurši Inga hefur mistekist aš leiša flokkinn til viršingar ķ žvķ tómarśmi sem viršist rķkja ķ stjórnarandstöšunni. Framsóknarflokknum vantar foringja. Sigmundur Davķš er umdeildur en hann er mašur įtaka og myndi sóma sér vel ķ žvķ umróti sem nś einkennir hiš pólitķska landslag. En Framsóknarflokkurinn er klofinn. Flokksmenn žurfa aš stķga upp og višurkenna žau mistök sem hafa oršiš og snśa frį įtökum sķn į milli. Oft var žörf en nś er naušsyn.

Žeir flokkar sem stóšu aš rķkisstjórninni sem sat hér frį 2013 – 2016, eru einfaldlega best til žess fallnir aš leiša landiš til velsęldar, viš žurfum ekki móšursjśka evrópudrauga sem tala nišur gjaldmišilinn og grunn atvinnuvegi landsins. Viš žurfum mįlefnalega sterka flokka ķ žeim ólgusjó sem nś rķkir.


Smįri McCarthy: "Annars flokks heilbrigšiskerfi"

Smįri McCarthy, Pķrati, skrifar um sķna eigin śtgįfu af gęšum heilbrigšiskerfisins. Yfirskrift pistilsins er: "Annars flokks heilbrigšiskerfi". Hann spyr sig "hvort žaš sé įstęša til aš treysta męlingunni [sem birtist hjį Lancet]." og aš "björt mynd [sé] dregin upp af stöšu ķslenska heilbrigšiskerfisins gagnvart öšrum."

Smįri segir ennfremur aš "hęgt [hafi] nokkuš į framförum Ķslands." og aš "ef [...] haldiš [hefši veriš] įfram aš bęta heilbrigšiskerfiš vęrum viš [Ķsland] ķ fyrsta sęti."

Samkvęmt Smįra žį vęri heilbrigšiskerfiš gott ef viš vęrum ķ fyrsta sęti į lista Lancet en bara annars flokks fyrst viš erum ķ öšru sęti. Hann skżtur sig svo ķ fótinn žegar hann heldur žvķ fram aš ķslenskt heilbrigšiskerfi sé rķkisrekiš - en blandašur rekstur hefur einkennt kerfiš ķ įratugi, meš sérfręšisvišiš allt einkarekiš og blandašan rekstur ķ heilsugęslunni.

Smįri McCarthy starfar ķ flokki sem er hluti af stjórnarandstöšu ķ hugmyndafręšilegri kreppu. Žar rķkir mįlefnafįtękt og móšursżki um hvaša leišir skuli fara aš settum markmišum. Stjórnarandstašan, meš Pķrata og Vinstri gręna ķ fararbroddi, hefur lķtiš fram aš fęra annaš en vęl um eitthvaš sem skiptir ekki mįli.

Žaš fara um 15% af heildarśtgjöldum rķkisins til heilbrigšismįla - žar erum viš lķka ofarlega į lista yfir fremstu žjóšir heimsins. Viš žurfum rķkisstjórn sem vinnur aš stöšugleika ķ hagstjórnarbreytum - žannig bętum viš smįtt og smįtt heilbrigšiskerfiš en viš žurfum ekki annars flokks stjórnarandstöšu. Smįri McCarthy mętti hugleiša žaš.


Śtsvariš og innvišagjaldiš

Sjįlfstęšisflokkurinn leggur til aš śtsvariš verši lękkaš ķ Reykjavķk og segir žaš muni verša kjarabót fyrir borgarbśa. Reykjavķk hefur žį sérstöšu aš geta - ķ krafti fjöldans - bošiš upp į lęgra śtsvar, žaš tękifęri hafa vinstri-menn ķ Reykjavķk nżtt til aš hękka śtsvariš ķ botn, brušla, stękka embęttismannakerfiš og sżna almennan óstöšugleika ķ rekstri sveitafélagsins.

Įherslurnar hafa sķst veriš félagslegar, en skoriš er grimmt nišur ķ leikskólum mešan eitt er hundrušum milljónum króna ķ žrengingar gatna, allt ķ strķši vinstri-meirihlutans gegn einkabķlnum. Nś ętla žeir hinir sömu ķ stórframkvęmdir og į borgarlķna į aš verša heildstęš lausn ķ samgöngumįlum. Įętlaš er aš sś framkvęmd muni kosta 70 milljarša, en engin hefur žó séš neina kostnašarįętlun sem stašfest getur žessar tölur. Dagur og gengiš hans, fullyrša aš žessi lausn sé mun ódżrari en mislęg gatnamót. Hvar er žann kostnašarsamanburš aš finna ?

Er hęgt aš segja aš vinstri-meirihlutinn stundi gegnsęa stjórnunarhętti ? Er žetta ķ anda Pķrata, sem standa m.a. aš žessum meirihluta ?

En nś aftur aš śtsvarinu, og įętlun vinstri flokkanna ķ skattamįlum. Veršur žaš stefna žeirra aš lękka śtsvariš ? Nei, aldeilis ekki. Nś į aš bęta ķ og leggja į aukaskatt, sem einmitt veršur hugsašur til fjįrmögnunnar žessarar borgarlķnu. Hann mun heita žvķ fķna nafni "innvišargjald". Reykvķkingar eiga žvķ ekki von į lęgra śtsvari, sem er nś komiš ķ leyfilegt hįmark, en eiga von į nżjum skattstofnum - kjósi žeir žį flokka sem aš meirihlutanum standa.

Viš hljótum aš hafna žessari samsušu, Samfylkingunni, Bjartri framtķš, Vinstri-gręnum og Pķrötum, ķ nęstu sveitastjórnarkosningum. Ekki meira af sköttum takk.


mbl.is Vilja lįgmarksśtsvar ķ Reykjavķk
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķsland, nęst best ķ heimi

Samkvęmt umfangsmikilli rannsókn į heilbrigšiskerfum heimsins er Ķsland meš nęstbesta heilbrigšiskerfi ķ heimi - śtfrį ašgengi og gęši heilbrigšisžjónustu. Žessar nišurstöšur eru birtar ķ The Lancet sem er eitt virtasta lęknablašiš ķ dag.

Samkvęmt WHO erum viš hins vegar ķ 15 sęti, samkvęmt sömu višmišum.

Viš skulum halda įfram aš ręša heilbrigšismįl. Kįri Stefįnsson hefur žetta um heilbrigšiskerfiš aš segja: "Žaš er okkar mat [hjį endurreisn] aš į sķšasta aldarfjóršungi hafi stjórnvöld vannęrt ķslenskt heilbrigšiskerfi, aš  žvķ marki aš žaš [er] ekki lengur žess megnugt aš sinna hlutverki sķnu sem skyldi."

Ég spyr, ef žaš er svo aš heilbrigšiskerfiš sé ekki lengur megnugt aš sinna hlutverki sķnu sem skyldi. Hvernig vęri žetta žį ef viš hefšum lent nešar į listanum hjį WHO eša žeim sem var birtur hjį The Lancet ? Segjum t.d. ķ 16 sęti eša 17 sęti ? Rķkti žį ekki hér ein allsherjar upplausn ? Hvaš mega Danir segja, sem hafa dregist aftur śr von śr viti sķšasta įratuginn eša svo ?

Lęknar hafa notiš įgętis kjara hér sé mišaš viš kollega žeirra ķ nįgrannarķkjunum, nś er veriš aš fjįrfesta ķ nżjum spķtala sem mun bęta vinnuašstöšu heilbrigšisfólks til muna jafnt sem öryggi og žęgindi sjśklinga. Er ekki komiš nóg af bölsżni ķ heilbrigšismįlum ?


mbl.is Ķsland ķ 2. sęti yfir heilbrigšiskerfi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband