Frsluflokkur: Heimspeki

Frumspekileg nttruhyggja

Frumspekileg Nttruhyggja getur veri spaugileg. Hn lsir eirri skoun a "efnisheimurinn s allt sem s til og ekkert s til utan hans." etta er eins og a ba kassa ar sem allt sem gerist innan kassans sr orsk fr einhverju sem er innan hans - enda er ekkert utan vi kassann.

runarkenningin, rannsknir sem byggjast henni, fylgja einhverju sem nefnt hefur veri Aferafrileg nttruhyggja. Hn er samt eiginlega alveg eins, nema hn tekur ekki afstu til ess hvort til s einhverskonar gu. Ef frumspekileg nttruhyggja er snn er maurinn aeins afur tilviljunarkenndrar og hugsunarlausrar runar sem er n markmis og stefnu.

Allt er brennt essu marki - heili okkar og hugsun - v vri ekki me nokkru mti hgt a segja a vi gtum tt tilkall til ess a hafa rttan skilning tilveru okkar, hugmyndin um nttruhyggju er ekki undanskilin fr v - og grefur v undan eirri skynsemi sem hn gerir sjlf krfu um a vera!

etta er eitthva sem vert er a hugleia.


Til sjlftku-aumanna

"a eru r, sem hafi eti upp vngarinn. Rndir fjrmunir ftklinganna eru hsum yar. Hvernig geti r fengi af yur a ftum troa l minn og merja sundur andlit hinna snauu," - segir hinn alvaldi, Drottinn allsherjar. - Jesaja 3: 14 - 15

Laun syndarinnar er daui

Hlusti , r aumenn, grti og kveini yfir eim bgindum, sem yfir yur munu koma. Auur yar er orinn finn og kli yar eru orin mletin, gull yar og silfur er ori rybrunni og ryi v mun vera yur til vitnis og eta hold yar eins og eldur. r hafi fjrsjum safna sustu dgunum. Launin hrpa, au sem r hafi haft af verkamnnunum, sem slgu lnd yar, og kll kornskurarmannanna eru komin til eyrna Drottins hersveitanna. r hafi lifa sllfi jrinni og hfi. r hafi ali hjrtu yar sltrunardegi. r hafi sakfellt og drepi hinn rttlta. Hann veitir yur ekki vinm. - Jakobsbrfi 5: 1-6


Rttka illska og illvirki

Rttk illska skir ekki eingngu tilvist sna rf fyrir a vihalda kvenu hugmyndakerfi, heldur fremur hugmynd eins og t.d. a gera einstaklinga nausynlega ea virka.

Hgt er a fra rk fyrir v a ffengileg illska s sprottinn af eirri rttku ar sem egnar samflagsins eru knnir til illsku gegn rum vileitni sinni til a vihalda hugmyndakerfinu sjlfu. Rttk- og ffengileg illska eru v vlarafl hugmyndakerfisins og egnarnir eru tannhjlin.

egnarnir framkvma ffengilega illsku sem er bygg eirri rttku en ffengileg illska er egar egnarnir tra a kvein hugmynd ea kerfi hugmynda eigi rtt sr n ess a reynsla ea ekking bi ar endilega a baki. Einhverskonar tilfinning ea sannfring er ng.

Hugmyndir ea kerfi hugmynda geta veri vg ea skaleg og er gildismat eirra birtingamynd illvirkja ea framkvmd ffengilegrar illsku.

Sannfring til illvirkja, ea framkvmd ffengilegrar illsku, er h sjlfdmi - rttk illska skir einnig tilvist sna anga enda arf tannhjli a knja vlarafli fram. Ffengileg illska er v ekki aeins sprottin af eirri rttku, heldur er ffengileg illska forsendan fyrir lfi hennar.

Vi tkum ekki dmi a sinni.


Rkvilla Nietzsche

ski heimspekingurinn Friedrick Nietzsche reyndi a fra rk fyrir v a gildismetandi nttra mannsins rttlti sig sjlfkrafa. Nietzsche setti fram rttka kenningu sem einhver gti kalla "hina fgru heimsmynd" en hina fgru heimsmynd, a maurinn geti veri sjlfstur grunnur fyrir gildismat, vantar eitthva sem nefnt hefur veri "tilgangur". annig stndum vi uppi me gildi sem eru markmialaus sjlfu sr og lf sem hefur engan rkfrilegan grunn til ess a geta talist mikilvgt. Gagnvart essari stareynd var Nietzshe berskjaldaur !

a m vera a hann hafi frt fyrir v g rk a allt gildismat eigi sr upptk innan hinnar efnislegu mannveru en honum mistkst a gefa okkur stu til ess a halda a essi stlkandi nttra eigi einhvern rtt sr.


Epikrismi trarbrgum

samrum mnum vi trleysingja blogginu ver g oftar en ekki var vi tilhneigingu vimlenda minna til ess a gera gu ea gui a efnislegum mannverum. N er etta sjlfu sr ekki svo gali vihorf ef vikomandi hafnar llum guum og yfirnttrulegum fyrirbrum, .e. ef a er til "einhver" gu huga vikomandi vri hann efnislegur og v aeins maur. En er hr um upplsta og vel menntaa afstu a ra? Vri hgt a segja a vikomandi hafi reynt sitt til ess a skilja grundvll vimlanda sns? N vri hgt a segja a g s sekur um a sama, .e. a hafa ekki reynt a skilja grundvll vimlanda mns sem er trlaus. En ar sem g var trlaus er svo ekki. Mr finnst, hins vegar, eins og vimlendur mnir su a einmitt ekki (trlausir), sannfring eirra er svo sterk a eir geta ekki skili hugtaki "gu".

essir ailar nota a gjarnan gegn truu flki a heimsmynd eirra s bygg 3000 ra gmlum bronsaldartextum og v varla marktk. En hva er gamalt og hva er ntt? Er a sem er gamalt verra en a sem er ntt? g tla mr ekki a rast a reyna a svara essu, heldur fremur a reyna a tta mig eirri heimsmynd sem fullyringar sem essar eru byggar .

Stahfingin: Efnisheimurinn er allt sem er til og ekkert er til fyrir utan hann er langt fr n af nlinni. Hn telst til frumspekilegrar nttruhyggju sem er aldagmul. Ekki er uppruni hennar a fullu ljs en ljst er a upphaf hennar m rekja til Grsku heimspekinganna Thales og Anaxagoras. Margir rugla frumspekilegri nttruhyggju vi aferafrilega nttruhyggju og telja sig ar me vera komnir "li me vsindunum" sem er alrangt v a er skr munur essum stefnum. Aferafrileg nttruhyggja felur sr skoun a af einhverju skum s einungis hgt a rannsaka heim nttrunnar, hvort sem til su yfirnttrulegir hlutir ea ekki. Skounin tekur s.s. ekki afstu til yfirnttrulegra hluta, lkt frumspekilegri nttruhyggju.

Stahfingin: Efnisheimurinn er allt sem er til og ekkert er til fyrir utan hann er ekki bygg neinu nema tr og eir sem tra henni eru trair stahfinguna og reyna allt til a sannfra sjlfan sig og ara um gti hennar. sta tilbeislu, kemur forvitni, og v er hr um eina tegund af trarbrgum a ra. essi trarbrg geta veri, eins og nnur trarbrg, hersk og geta andstingar eirra oft fengi baukinn ef trmnnum essum finnst a sr vegi.

En n a efni frslunnar, Epikrismi trarbrgum. S tilhneiging a gera gui a efnislegum mnnum er nefninlega heldur ekki n af nlinni. Epikrismi er nefninlega efnishyggja og samkvmt kenningum hennar er allt sem til er efnislegt. A essu leiti er Epikrismi ekki lkur frumspekilegri nttruhyggju. Samkvmt Epikrisma eru guirnir efnislegir og forgengilegir eins og daulegir menn. Epikrismi lkt og frumspekileg nttruhyggja er bygg fornri grskri heimspeki. a kemur mr ekki vart a ntma guleysingjar skuli hengja sig fri sem essi, srstaklega ljsi ess a eirra haldreipi er a sannfrast endanlega um rkleysuna um tilvist gus ea gua. En hva getur Epikrismi boi ntma guleysingjum? Hr eftir kemur svari vi v, .e. versgn Epikrosar:

Ef gu er viljugur a stva illsku, en getur a ekki, er hann ekki almttugur. Ef hann getur, en vill a ekki, er hann vondur. Ef hann bi getur og vill, hvaan kemur illskan? Ef hann hvorki getur n vill, hvers vegna a kalla hann gu?

N vri freistandi a reyna a svara hverri fullyringu fyrir sig og lenda svo hjkvmilegum vandrum me hjkvmilegar mtsagnir. sta ess vri rtt a skilgreina hugtk versgnunum og er g a tala um hugtk eins og illsku, vilja og getu. Byrjum illskunni. Hva er illska? Hefi illska einhverja merkingu fyrir almttugan skapara himins og jarar? Illska er afsttt hugtak, meira a segja fyrir okkar takmrkuu mannlegu hugsun. Illska fr aeins merkingu samhengi vi mannlega hegun og siferilegt gildismat mannsins. En ef gu er aeins maur er ekki versgnin skotheld? J, en trir flk gui sem eru "bara" menn? Ef a vri rtt, hefi Epikrismi vinningin hr - sem er ekki raunin.

En hva er vilji? Aeins eim sem hefur kost a velja er hgt a gera byrgan fyrir gjrum snum og vali gu ea illu. En hver hefur kost v a velja? Er a ekki einmitt maurinn? Er a einhver annar? Gu arf ekki a velja, hann stendur ofar skpun sinni og ofar mannlegu mati og skilningi, a.m.k. s gu sem g tri . Hva er geta? Almttugur gu getur allt, en vilji hans er til sjlfu sr, hann breytist ekki, hann er ekki samkvmur sjlfum sr. Afleiingin af v sem vi skynjum sem a "illa" er hlni mannsins vi Gu og boor hans, samhverfa okkar vilja vi hans vilja, sem er til sjlfu sr, er til h llu ru og breytist ekki.

Haldreipi guleysingja hr, virist vera byggt sandi. Auvelt er a skilgreina eitthva og ba svo til rk gegn v sem eru sniin a manns eigin skilgreiningu. a er einmitt a sem Epikrismi gengur t og ntma guleyingjar lepja upp stri snu gegn "rum" trarbrgum.


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband